[Văn mẫu học trò] Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây

[Văn mẫu học trò] Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây

[Văn mẫu học trò] đoạn trích Mtao Mxây

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

Trongng kho tàng dân tộc Việt Nam ta có vô số những câu chuyện cổ tích thần kỳ, những truyện truyền thuyết lịch sử và cả những tác phẩm sử thi đồ sộ. Có hai loại sử thi: sử thi thần thoại và sử thi anh hùng. Trong đó, tác phẩm sử thi anh hùng “ Đăm Săm” được biết nhiều hơn cả. Trong chương trình Ngữ văn 10, chúng ta được làm quen với một đoạn trích trong tác phẩm này là “ Chiến thắng Mtao- Mxây.

2. Thân bài

a.Cảnh đánh nhau của hai nhân vật:

– Mtao-Mxây: khôn ngoan, sắc sảo

+ Khiêu khích “Ta không xuống đâu, diêng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta…”

+ Nghênh chiến đàng hoàng, mang một tư thế và thận trọng.

=> nhắc Đăm Săn không được đâm mình và thái độ do dự, đắn đo khi đi xuống chính là cách ứng xử theo lối “quân tử phòng thân” luôn đề phòng bất trắc.

+ Khi bước vào cuộc chiến, nhường cho Đăm Săn múa khiên trước với một thái độ khiêm tốn, giả vờ rằng võ nghệ của mình kém cỏi. -> vẻ sang trọng, tôn nghiêm, bề thế của Mtao Mxây, một tù trưởng giàu mạnh trong vùng.

+ múa khiên “kêu lạch xạch như quả mướp khô”, “bước cao bước thấp” và nhanh hơn một chớp mắt: đâm lén Đăm Săn “chém phập một cái”.

=> Đâm trúng đùi Mtao Mxây nhưng không thủng. Cuối cùng bại trận.

– Đăm Săm

+ cương trực, thẳng thắn, không đê tiện, nhỏ nhen: không đâm Mtao-Mxây khi hắn đi xuống, nhường cho Mtao Mxây múa khiên trước.

+ tài nghệ phi thường: “Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô, múa khiên “vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây với cường độ như một trận bão lớn.

+ Được ông Trời giúp đỡ, Đăm Săm chiến thắng

=> Ở đây, ông Trời, lẽ phải đã đứng về phía chàng.

Cảnh trở về và lễ ăn mừng chiến thắng

– Đăm Săn đã gõ cửa từng nhà, hỏi và dân chúng đồng thanh trả lời tạo nên sự kết tinh, hòa đồng gắn bó hai bộ tộc của Đăm Săn và Mtao Mxây làm một.

– Đăm Săm làm lễ vừa ăn mừng chiến thắng vừa ăn mừng sự nhân đôi sức mạnh của bộ tộc.

+ Tiếng đồng tiếng bạc, vòng nhạc rung lên khắp núi rừng.

+ Các khách tù trưởng đều từ phương xa đến”. Lễ hội tưng bừng, nhộn nhịp

– Đăm Săm “Danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đông tây đâu đâu cũng nghe danh tiếng Đăm Săn”, như một vị thần.

Xem thêm:  Kết thúc bài thơ Tràng Giang, Huy Cận viết: “Lòng quê dợn dợn vời con nước, Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà”. Ý thơ này Huy Cận đã kế thừa của ai, trong câu thơ nào? Và đâu là sáng tạo của nhà thơ? Phân tích làm rõ cái hay của hai câu thơ cuối

+ nằm trên võng “tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa”, khi xuất hiện trước đám đông thì rực rỡ

+ Đăm Săn, trong con mắt của tôi tớ, dân làng, khách khứa là một sức mạnh vô địch, “một trang tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng tăm lừng lẫy”.

3. Kết bài

Nhờ có ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, giàu nhịp điệu với phép so sánh và phóng đại, đoạn trích “ Chiến thắng Mtao-Mxây” đã khắc họa thành công hình tượng nhân vật Đăm Săm trở thành điển hình của sức mạnh và cộng đồng. Từ đó tạo nên sức hấp dẫn không thể cưỡng nổi của một tác phẩm sử thi đạt tới đỉnh cao trong sự sáng tạo tuyệt vời.

[Văn mẫu học trò] Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây

Phân tích đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây

Bài làm tham khảo

Trongng kho tàng văn học dân tộc Việt Nam ta có vô số những câu chuyện cổ tích thần kỳ, những truyện truyền thuyết lịch sử và cả những tác phẩm sử thi đồ sộ. Có hai loại sử thi: sử thi thần thoại và sử thi anh hùng. Trong đó, tác phẩm sử thi anh hùng “ Đăm Săm” được biết nhiều hơn cả. Trong chương trình Ngữ văn 10, chúng ta được làm quen với một đoạn trích trong tác phẩm này là “ Chiến thắng Mtao- Mxây.

Đoạn trích “ Chiến thắng Mtao-Mxây” kể chuyện Đăm Săm đánh thắng tên tù trưởng Sắt Mtao-Mxây để cứu được vợ về. Đối thủ của Đăm Săm là một kẻ khôn ngoan, sắc sảo. Khi biết Đăm Săn tới để cứu vợ, hắn khiêu khích “Ta không xuống đâu, diêng ơi. Tay ta đang còn bận ôm vợ hai chúng ta…”

Hắn nghênh chiến đàng hoàng: “Bà con xem, khiên hắn tròn như đầu cú, gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một vị thần”, mang một tư thế tự tin và cả thận trọng. Cả hai lần Mtao Mxây nhắc Đăm Săn không được đâm mình và thái độ do dự, đắn đo khi đi xuống chính là cách ứng xử theo lối “quân tử phòng thân” luôn đề phòng bất trắc.

Khi bước vào cuộc chiến, Mtao Mxây nhường cho Đăm Săn múa khiên trước với một thái độ khiêm tốn, giả vờ rằng võ nghệ của mình kém cỏi: “Ta như gà làng mới mọc cựa kliê, như gà rừng mới mọc cựa êchăm, chưa ai giẫm phải mà đã gãy mất cánh”. Nhưng từ sự giả vờ ấy đã lộ ra một câu nói thật: “Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?” đã phác ra cái vẻ sang trọng, tôn nghiêm, bề thế của Mtao Mxây, một tù trưởng giàu mạnh trong vùng. Phải chăng cái cách giả vờ ấy có ý đồ làm cho đối thủ chủ quan, khinh suất?

Xem thêm:  Bình giảng một bài ca dao về Bông sen. Hình ảnh hoa sen được thể hiện như thế nào qua thơ văn?

Mtao-Mxây múa khiên “kêu lạch xạch như quả mướp khô”, “bước cao bước thấp” và hành động nhanh hơn một chớp mắt: đâm lén Đăm Săn “chém phập một cái”. Nhưng nhát chém quá nhanh và không ngờ ấy lại chỉ “chỉ vừa trúng một cái chão cột trâu”. Rồi đùi Mtao Mxây bị đâm trúng nhưng không thủng, người Mtao Mxây cũng thế. Giả sử nếu không có sự giúp sức của Ông Trời thì Đăm Săn chắc chắn sẽ bại trận và người chiến thắng là Mtao-Mxây. Nhưng xây dựng nhân vật Mtao-Mxây như vậy chính là dụng ý nghệ thuật tác giả cho nhân vật Đăm Săm xuất hiện như một điểm nhấn rực rỡ, sáng ngời.

Trước hết, Đăm Săm xuất hiện là người cương trực, thẳng thắn, không đê tiện, nhỏ nhen. Bởi vậy khi hai lần Mtao Mxây cất tiếng “không được đàm ta khi ta đang đi xuống” là hai lần Đăm Săn như thấy bị tổn thương và khinh khi, tức giận: “Ngươi xem, đến nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là!”. Hơn nữa, dù đến nhà Mtao Mxây để gây chiến vì có lí do, nhưng Đăm Săm không vội ra tay mà nhường cho Mtao Mxây múa khiên trước. Chỉ khi chứng kiến của đối thủ, khoác lác huênh hoang mà thực tài kém cỏi, Đăm Săn mới rung khiên đánh trả. Cũng từ đó, tài nghệ phi thường của chàng được chứng thực.

Đăm Săn “Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô” đối lập với những đường gươm chậm chạp, nặng nề của Mtao Mxây: “bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông”. Hết xốc tới Đăm Săm lại múa khiên “vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây với cường độ như một trận bão lớn. “Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc. Chòi lẫm đổ lãn lóc. Cây cối chết rụi. Khi chàng múa dưới thấp, vang lên tiếng đĩa khiên đồng. Khi chàng múa trên cao, vang lên tiếng đĩa khiên kênh. Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung…”.

Đâm mãi không trúng Mtao Mxây, Đăm Săm thấm mệt và nằm mơ gặp ông Trời chỉ cho cách thắng là lấy cái chày mòn ném vào tai đối thủ. Đăm Săm nghe theo và chiến thắng. Ở đây, ông Trời, lẽ phải đã đứng về phía chàng.

Nếu cuộc chiến giữa Đăm Săn với Mtao Mxây khắc họa một phương diện của Đăm Săn, phương diện cá nhân thì cảnh trở về và lễ ăn mừng chiến thắng lại mở ra một góc khác của anh hùng đó: cộng đồng, xã hội.

Xem thêm:  Phân tích truyện “Tấm Cám”

Chiến thắng kẻ thù, danh dự được bảo vệ, Đăm Săn đã gõ cửa từng nhà, hỏi : “ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! ơ tất cả tôi tớ bằng này! Các ngươi có đi với ta không?” nhận được câu trả lời của dân làng: “Không đi sao được! Tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa chúng tôi đã mục, chúng tôi còn ở với ai?”… Đến câu thứ hai : “ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai đi chăn ngựa hãy đi bắt ngựa! Ai giữ voi hãy đi bắt voi! Ai giữ trâu hãy đi lùa trâu về!” tạo nên sự kết tinh, hòa đồng gắn bó hai bộ tộc của Đăm Săn và Mtao Mxây làm một.

Đăm Săm làm lễ vừa ăn mừng chiến thắng vừa ăn mừng sự nhân đôi sức mạnh của bộ tộc. Tiếng đồng tiếng bạc, vòng nhạc rung lên khiến cho”Lươn trong hang, giun trong bùn, rắn hổ, rắn mang đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng”, ếch nhái “kêu lên inh ỏi suốt ngày đêm”. “Nhà Đăm Săn đông nghịt khách… Các khách tù trưởng đều từ phương xa đến”. “Danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đông tây đâu đâu cũng nghe danh tiếng Đăm Săn”.

Trên nền cảnh nhộn nhịp tưng bừng ấy, hình tượng Đăm Săn oai phong và đầy sức sống như một vị thần. Đăm Săn nằm trên võng nghỉ ngơi “tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là một cái nong hoa”, khi xuất hiện trước đám đông thì rực rỡ “Ngực quấn chéo một tấm mên chiến, mình khoác một tấm áo chiến, tai đeo nụ, sát bên minh nghênhngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre”. Đăm Săn, trong con mắt của tôi tớ, dân làng, khách khứa là một sức mạnh vô địch, “một trang tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng tăm lừng lẫy”.

Nhờ có ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, giàu nhịp điệu với phép so sánh và phóng đại, đoạn trích “ Chiến thắng Mtao-Mxây” đã khắc họa thành công hình tượng nhân vật Đăm Săm trở thành điển hình của sức mạnh cá nhân và cộng đồng. Từ đó tạo nên sức hấp dẫn không thể cưỡng nổi của một tác phẩm sử thi đạt tới đỉnh cao trong sự sáng tạo tuyệt vời.

Bùi Thị Chung